design2007

Trong việc Việt hóa, chúng ta cần chú trọng việc chọn từ ngữ, sao cho ngắn gọn, cô đọng, dễ hiểu và chính xác. Để làm tốt nhiệm vụ này, ta cần chú ý các bước sau.

Bước 1: Hiểu.
a. Từ loại
Đầu tiên, khi gặp một từ cần dịch, ta phải chú ý trước nhất là Từ loại, bằng cách xét ngữ pháp của câu.

[i]Chú ý: Có những từ mà Động từ, Tính từ, Danh từ,... của nó giống nhau, vì thế không thể nhìn mặt chữ mà đoán từ loại. Rất dễ làm sai, mất ý nghĩa của câu


Vd1: Formatting completed.
* Formatting ở đây là D.từ, tôi thấy có người dịch là "đang hoàn tất định dạng" ?! , cần phải dịch là "Quá trình định dạng hoàn tất."
Tương tự cho trường hợp Downloading, Importing,....

Vd2: We found an update.

* update thì ai chẳng hiểu là cập nhật (Đ.từ), nhưng phải xét theo ngữ cảnh, cú pháp của câu. Trong đây là "an update" --> Danh từ 100%, ta có thể dịch là bản cập nhật.
Tượng tự với Download, Upgrade,...

Vd3, Vd4,....

Đó là nếu từ đó nằm trong câu, còn nếu nó đi một mình thì sao?
Cái này cũng hơi khó, nếu chưa chắc chắn thì bạn có thể đưa một ký hiệu vào cạnh chuỗi đó. Chẳng hạn: Importing [001], hay Importing::axc:: ... Rồi sau này, khi kiểm tra lại giao diện của chương trình, bạn có thể thấy và hiểu ngữ cảnh của từ đó, chỉ cần search lại cái ký hiệu kia rồi sửa lại là xong. OK


. Bạn cũng có thể gặp những đoạn có dạng %s (thường thay cho chuỗi) hay %d (thường thay cho số),... cần phải chú ý từ đi trước và sau nó, để đảo vị trí sao cho ra tiếng Việt.

vd: Are you sure you want to delete the %s folder?
Khi này, bạn cần dịch là "Bạn có muốn xóa thư mục %s?". Có thể bạn thấy vd này là quá hiện nhiên, ai chẳng biết là phải đảo lại, nhưng còn rất nhiều đoạn khác còn phức tạp hơn khi có 3-4 cái "%s".

b. Nghĩa của từ
Sau khi nắm rõ từ loại, chúng ta tiếp tục bằng việc hiểu nghĩa của từ.
Trước tiên, đọc lại câu 1 lần, nắm rõ ý chính của câu, lược bỏ những từ không cần thiết.


vd1: Are you sure you want to...?
Đừng dịch là Bạn có chắc, bạn có thực sự muốn, bạn có.... dài dòng và mất thời gian. Chỉ dịch ngắn gọn là Bạn có muốn... không?

Cũng cần chú ý từ Now, it, my, your,... không cần thiết có thể bỏ qua.
vd2: Buy it Now >> Mua, Download Now >> Tải, Join Now >> Tham gia ...

vd3: Choose your username >> Chọn tên tài khoản...

Đối với những thuật ngữ, trước hết cần tra qua từ điển thường (nên dùng Anh-Anh trước, sau đó dùng Anh-Việt) để hiểu qua về từ này. Nếu thấy nghĩa phổ thông có thể sử dụng được trong câu thì có thể dịch luôn. Nếu nó vẫy gợn gạo thì bạn nên tra từ điển IT, như Foldoc chẳng hạn. Nếu tốt thì gặp từ có từ tương đương mà mình biết nghĩa tV. Còn kém may mắn, đọc mãi, nghĩ mãi mà chẳng biết từ nào phù hợp thì có thể xem file Help đi theo chương trình. Nếu vẫn không biết thì... post lên đây cho mọi người cùng suy nghĩ, tìm từ tương đương. Đối với các từ viết tắt, trước hết nên đọc file help, không có kết quả mới vào Google, search như sau <define: "text"> (không có dấu <&gt để có lời giải thích khá rõ ràng. Sau khi có từ đầy đủ của từ viết tắt, bạn có thể dịch (nếu ngắn gọn) hoặc chọn từ tương đương (nếu dài quá). Chẳng may mà 2 cách trên đều bó tay thì... để nguyên luôn. [img]images/smilies/30.gif[/img]

Bước 2. Đẹp.
Sau khi dịch xong đoạn text, bạn chắc rằng người đọc có thể hiểu [img]images/smilies/39.gif[/img], thì hãy cố gắn thu ngắn nó lại, càng ngắn càng tốt, nhưng vẫn phải đảm bảo người sử dụng vẫn hiểu.

Vì sao phải thu gọn? Vì bạn biết đấy, khi lập trình, người ta thiết kế sẵn để cho phù hợp vớ ngôn ngữ của họ. Mình dịch lại phải làm sao để vẫn truyền tải hết ý nghĩa cho người sử dụng mà không làm xấu đi giao diện chương trình khó là ở đấy.

Khi dịch hãy cố gắng làm sao cho tV <= 4/3 tA. Như thế là tốt nhất.

Bạn cũng nên nhớ, ta không phải dịch văn bản pháp luật, nên cần dịch thoáng, thoát đi. Ta có thể linh hoạt thay đổi từ bị động sang chủ động, hoặc ngược lại sao cho dễ hiểu và ngắn gọn.

Ở bước này, chúng ta cũng cần kiểm tra lại một thứ tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng vô cùng quan trọng, đó là CHÍNH TẢ. Cũng là một người sử dụng những sản phẩm Việt hóa, tôi ghét nhất là mấy cái lỗi chính tả. Biết rằng ai cũng có thể sai chính tả, có thể là gõ sai, gõ nhầm,... ngay tôi cũng sai chính tả. Vì thế trước khi công bố, chúng ta cần kiểm tra thật kỹ lỗi sai này. Nếu thấy rằng 1 chương trình quá dài, kiểm tra 1 lần không nổi thì tốt nhất, dịch xong phần này, kiểm tra ngay phần đó.

Ngoài ra, việc để lại dấu ấn riêng của mình trên sản phẩm cũng rất cần thiết nhưng không nên lạm dụng. Đi đâu cũng thấy Việt hóa bởi X, Y rất rối mắt. Chỉ nên đặt tên mình vào phần Giới thiệu.

__________________